In heel Europa neemt de druk op voedingsdistributeurs om hun CO2-uitstoot te verlagen ongekende vormen aan. Of het nu gaat om de strenge EUdoelen voor F-gassen (–79 % by 2030 vs 2015), het nieuwe Carbon Border Adjustment Mechanism of de kritische blik van investeerders op ESG-scores: de koelketen móét sneller verduurzamen.
Toch heeft de koelindustrie het afgelopen decennium een gepolariseerd debat gevoerd: ‘natuurlijke’ koudemiddelen (CO2, propaan, ammoniak) versus ‘synthetische’ HFO’s met een laag GWP. De werkelijkheid is een stuk genuanceerder. Wanneer zowel de directe (koudemiddellekkage) als de indirecte (energiegerelateerde) emissies over de levensduur van een supermarktsysteem worden berekend, blijken HFO-mengsels met een ultralaag GWP, zoals Solstice® L40X (R-455A, GWP 146) en Solstice® ze (R-1234ze, GWP <1), de snelste, meest kosteneffectieve en haalbare weg naar een CO2-neutrale koeling voor de voedingsindustrie.
HFO koudemiddelen zijn ook een eenvoudige en effectieve oplossing voor een groeiende realiteit in bepaalde landen: congestie van het elektriciteitsnet.
Directe emissies nemen snel af, maar indirecte emissies overheersen nog steeds
Onder het huidige F-gas quota systeem moet het gemiddelde GWP in nieuwe apparatuur tegen 2027 onder de 400 dalen en tegen 2032 onder de 150 voor gecentraliseerde systemen >40 kW. R-448A/R-449A (GWP ≈1.400) en zelfs R-452A (GWP ≈2.140) zullen hierdoor razendsnel verdwijnen.
CO2 (R-744) transkritische boostersystemen zijn voor veel ketens de standaard “toekomstbestendige” keuze geweest. Uit studies naar de totale equivalente opwarmingsimpact (TEWI) blijkt dat het minieme voordeel van CO2 (GWP=1) op de directe uitstoot in de meeste Europese klimaten ruimschoots wordt tenietgedaan door een hoger energieverbruik, behalve in de koudste Noord-Europese klimaten.
Onafhankelijke studies (Cemafroid, SHECCO, RPA) en het Eco-Efficiencymodel van Solstice (gevalideerd door Cemafroid) tonen aan dat gecentraliseerde systemen met R-455A jaarlijks 8% tot 15% minder energie verbruiken dan CO2-boosters.
Wanneer je ook de typische lekkage van 6-8% meerekent, biedt R-455A in milde en warme klimaten een klimaatvoordeel (TEWI) van maar liefst 30% tot 60%.
Eenvoudiger ontwerp = minder energieverbruik, lagere kosten, snellere implementatie
De superieure prestaties van HFO-systemen komen voort uit hun eenvoudige ontwerp. Transkritische CO2-boostersystemen hebben extreem hoge drukken (90–120 bar) en vereisen complexe extra’s zoals ejectoren, parallelle compressie en vaak adiabatische gaskoelers.
Daarentegen is een gecentraliseerd DX- of glycolsysteem met R-455A of R-1234ze aanzienlijk eenvoudiger:
- Werkdrukken zoals R-404A (≈20 bar aan de hoge kant).
- Geen transkritische cyclus, geen ejectoren, geen parallelle compressie.
- Uitstekende temperatuur glide (R-455A heeft een glide van ≈7 K), waardoor één compressorrek
zowel MT als LT kan dekken met een uitstekende efficiëntie tot –40 °C verdamper. - Standaard gesoldeerde plaat- of shell-and-tube warmtewisselaars.
- 20-30 % lagere installatiekosten en 30-50 % snellere installatietijd in zowel nieuwbouw- als
renovatieprojecten (bron: feedback van meerdere Europese aannemers en veldgegevens van
Solstice).
Het resultaat: hogere seizoensgebonden efficiëntie, veel minder defecte onderdelen en aanzienlijk lagere servicekosten.
Veiligheid is niet langer een belemmering en alle apparatuur en onderdelen zijn beschikbaar
Zowel R-455A als R-1234ze zijn geclassificeerd als A2L (licht ontvlambaar).
Na de herzieningen van EN 378 en IEC 60335-2-40 in 2020-2024 zijn de vullimieten voor A2L- koudemiddelen in commerciële koeling drastisch verhoogd (tot 1,2 kg/m³ in bewoonde ruimtes met mitigatie). Alle benodigde componenten zijn inmiddels goedgekeurd voor A2L-koudemiddelen en volop leverbaar. Een marktleider als Arneg biedt bijvoorbeeld al een volledig assortiment koel- en vriesmeubels die speciaal zijn ontworpen voor deze middelen.
Inmiddels werken duizenden Europese supermarkten al dagelijks en veilig met systemen
op basis van R-455A, R-1234yf en R-1234ze.
Twee toonaangevende voorbeelden in Europa
MD S.p.A. – De op één na snelst groeiende discountketen van Italië – opende in 2023 zijn eerste supermarkt met Solstice® L40X (R-455A) in San Giovanni in Persiceto, nabij Bologna.
Met behulp van het onafhankelijk gevalideerde Eco-Efficiencymodel berekende MD:
- 25 % lagere CO2-uitstoot gedurende de levensduur in vergelijking met een gelijkwaardig CO2-systeem.
- € 260.000 lagere totale eigendomskosten over 15 jaar (CAPEX + energie + onderhoud).
- Snellere installatie en eenvoudigere training van monteurs. Monitoringgegevens van begin 2024-2025 bevestigen de voorspelde energiebesparingen en MD heeft R-455A uitgeroepen tot de standaard voor de meeste van zijn meer dan 30 nieuwe winkels en verbouwingen per jaar.
Q-REF KIBO®-koelmachine – In industriële koelopslag (een belangrijke Scope 3-bijdrager voor retailers) gebruikt de Franse OEM Q-REF Solstice® ze (R-1234ze) met olievrije Danfoss Turbocor-compressoren. Onafhankelijke metingen door Cemafroid en Optienergie op locaties van Castang en Coccolo Group tonen het volgende aan:
- COP 5,0–7,0 versus 2,7–3,5 met moderne ammoniak schroefkoelmachines.
- 43–46 % lager jaarlijks elektriciteitsverbruik.
- Geen onderhoud na >5.000 bedrijfsuren.
- 30 % kleinere voetafdruk en aanzienlijk minder geluid.
Toekomstbestendig ten opzichte van quota voor 2030
R-455A (GWP 146) en R-1234ze (GWP <1) liggen ruim onder de GWP-drempel van 150 die vanaf 2032 voor de meeste gecentraliseerde systemen zal gelden. In tegenstelling tot HFK/HFO-mengsels met een hogere GWP die nog steeds in gebruik zijn (R-448A, R-449A), hebben ze op korte termijn geen last van quotadruk.
De realistische weg naar CO2-neutraliteit ligt vandaag voor ons
De Europese voedingsindustrie hoeft niet te kiezen tussen naleving van de regelgeving en de operationele realiteit. Ultra lage GWP A2L HFOsystemen die gebruikmaken van Solstice® L40X (R-455A) en Solstice® ze (R-1234ze) bieden:
- 30-60 % lagere CO₂-voetafdruk over de gehele levensduur vergeleken met transkritisch CO2 in de meeste klimaten.
- Eenvoudigere, goedkopere en sneller te implementeren systemen.
- Bewezen veiligheid volgens de huidige normen.
- Onmiddellijke beschikbaarheid.
Voor de meeste supermarkten en gekoelde magazijnen die hen bevoorraden ten zuiden van Scandinavië is deze HFO A2L-technologie de snelste, veiligste en meest geloofwaardige weg naar CO2-neutraliteit die in 2025 beschikbaar is.
De overgang van R-404A, R-448A, R-449A en R-452A is al begonnen. Retailers in landen als Italië, Frankrijk en het VK bewijzen het al met hun overstap naar A2L-koudemiddelen: wie nu overstapt, haalt de klimaatdoelen van 2030 en 2040 sneller, goedkoper en met aanzienlijk minder technische risico’s.
Connected refrigeration: Van technische data naar operationele controle
De keuze voor het juiste koudemiddel is de eerste stap, maar realtime monitoring biedt extra besparingen gedurende de hele levensduur van het systeem.
Tijdens het gebruik zijn het vaak de onzichtbare afwijkingen die zorgen voor sluipend energieverbruik en onverwachte storingen.
Door de inzet van IoT-sensoren krijgt u continu grip op parameters zoals druk, temperatuur, koudemiddelniveaus, compressorcycli en elektriciteitsverbruik. Deze gegevens geven de werkelijke status van installaties, per locatie weer.
Voor de lekdetectie, analyseren deskundige detectiemethode en slimme algoritmen de werking van de installatie en herkennen ze patronen: ze definiëren wat ‘normaal’ is en slaan alarm bij de kleinste afwijking. Hierdoor detecteert u een koudemiddellek of rendementsverlies nog voordat het de werking beïnvloedt. Interventies kunnen eerder en op een gerichte manier worden gepland, zonder het risico te lopen op aanzienlijke verliezen die kunnen leiden tot storingen, die schadelijk zijn voor apparatuur, goederen, enz.
Deze intelligente, vroege detectie vermindert koudemiddelverliezen tot wel 79%, waardoor de uitstoot van broeikasgassen direct wordt beperkt. Het resultaat: minder vloeistofverlies, minder risico’s, minder ongeplande stilstanden en minder uitstoot.
Tegelijkertijd kan het optimaliseren van instellingen en het monitoren van het verbruik de energierekening met wel 20% verlagen. In een context waarin koeling tot 50% van het energieverbruik van een supermarkt uitmaakt en er strenge wettelijke eisen gelden, is het essentieel om de indirecte uitstoot te verminderen.
Er kunnen meetbare en duurzame besparingen worden gerealiseerd met behoud van de operationele continuïteit. Door de koelprestaties meetbaar en zichtbaar te maken, wordt “Connected Refrigeration” een onmisbaar technisch en economisch managementinstrument voor de retailsector.
Conclusie
De jarenlange samenwerking tussen Solstice Advanced Materials en Climalife biedt met het Solstice® assortiment de markt directe toegang tot efficiënte oplossingen met een laag GWP. Dankzij onze expertise en de internationale aanwezigheid van Climalife is het volledige Solstice®-assortiment, inclusief Solstice® L40X (R-455A) en Solstice® ze (R-1234ze), direct beschikbaar, ondersteund door diepgaande technische expertise en gespecialiseerde trainingsprogramma’s voor installateurs en een service- en engineeringafdeling.
Door dit partnerschap profiteren koeltechnici van deskundig advies over systeemontwerp, de veilige omgang met A2L-koudemiddelen en de nieuwste methoden voor lekdetectie. Zo versnellen we de transitie in de retail sector met oplossingen die voldoen aan de hoogste normen voor veiligheid en prestaties.
De toekomst van duurzame koeling ligt al in de schappen.
*Carbon Border Adjustment Mechanism
** TEWI = Total Equivalent Warming Impact