De gevolgen van de hittegolf voor de winkels
Nu de hittegolven van deze zomer voorbij zijn, kunnen de gevolgen van de zeer hoge temperaturen aan de hand van verschillende criteria worden geanalyseerd.
Het eerste criterium waarmee rekening moet worden gehouden, is de condensatietemperatuur van het koelsysteem. Afhankelijk van hun leeftijd zijn de koel- en airconditioningsinstallaties in winkels namelijk niet ontworpen om zulke hoge temperaturen te weerstaan als die welke recentelijk zijn waargenomen. In Lille bijvoorbeeld waren de systemen berekend op buitentemperaturen van 32°C. Bij temperaturen tot 42°C kunnen deze systemen echter tekenen van storingen vertonen, vooral als er onvoldoende onderhoud is gepleegd.
Het tweede criterium is het onderhoud van de installaties. Als dit niet regelmatig wordt uitgevoerd, kan dit leiden tot storingen en inefficiëntie. Zoals deze zomer tijdens het Perifem-forum over koeling en HVAC in Frankrijk werd vermeld, zijn de winkelketens die de afgelopen weken geen grote problemen hebben ondervonden, de ketens die ofwel over recente installaties beschikken, ofwel hebben geïnvesteerd in regelmatig onderhoud. Hoewel onderhoud van cruciaal belang is, wordt het voortdurend op de proef gesteld door veranderingen in de regelgeving en een tekort aan gekwalificeerd personeel.
Het derde criterium is de directe invloed op de koelketen. Bij temperaturen boven de 26 °C in de winkel beginnen de koelvitrines slecht te functioneren. Bij 27 °C verslechtert de situatie nog verder, en bij 30 °C kunnen de koelvitrines ernstig worden aangetast. Dit vormt een groot probleem voor de voedselveiligheid en de bedrijfscontinuïteit. Temeer omdat tijdens hittegolven het consumptiepatroon van huishoudens verandert: meer verse producten en meer diepvriesproducten betekenen dat de deuren van koelkasten vaker worden geopend. Overmatig stroomverbruik kan leiden tot stroomuitval en winkels kunnen ervoor kiezen om het stroomverbruik te beperken om bepaalde zones te beschermen.
Wat zijn, gezien deze bevindingen, de oplossingen?
Op korte termijn is de eerste maatregel die moet worden genomen het uitvoeren van onderhouds- en reinigingswerkzaamheden. Dit omvat het reinigen en ontkalken van de condensors op het dak en de koelvitrines in de winkel, evenals het controleren van de schakelkasten en de noodgeneratoren.
Het ontlasten van de koelvitrines is ook een oplossing om een grootschalige stroomstoring te voorkomen. Het is mogelijk om een deel van de koelvitrines uit te schakelen om de koelcentrale te ontlasten. Dit vermindert het aanbod in de winkel, maar beperkt het risico op een grootschalige stroomstoring en voedselverspilling.
Met nachtelijke koeling wordt gebruikgemaakt van de thermische inertie van gebouwen door de temperatuur in de winkels ’s nachts te verlagen, met name tussen 5 en 8 uur. Dit kan helpen om overdag aangename temperaturen te handhaven.
Op lange termijn is modernisering van de installaties noodzakelijk.
De Europese regelgeving inzake koudemiddelen (F-Gas) verplicht winkelketens om hun installaties te moderniseren. Naast de vermindering van de hoeveelheden koudemiddelen met een hoog GWP die op de markt worden gebracht, evolueren de systemen ook naar meer gedecentraliseerde of semi-gedistribueerde opstellingen. Dit biedt een kans om nu al rekening te houden met de uitdagingen van de klimaatverandering. Het aanpassen van deze installaties aan hogere buitentemperaturen zou volgens Perifem slechts beperkte extra kosten met zich meebrengen, in de orde van grootte van 10%, mits dit al bij de renovatie wordt meegenomen.
In dit kader beschikt Climalife over een tool voor eco-efficiëntie, ontwikkeld door Solstice Advanced Materials en gevalideerd door Cemafroid. Door rekening te houden met talrijke criteria, zoals het klimaat, de oppervlakte van de winkel, de elektriciteitsprijs of het ontwerp van het systeem, maakt dit model het niet alleen mogelijk om de CAPEX en OPEX van een winkel te simuleren, maar ook de milieu-impact ervan (TEWI).
Afhankelijk van het gewenste temperatuurregime en de omgevingstemperaturen moet de voorkeur worden gegeven aan koudemiddelen met de hoogste energie-efficiëntie, de laagste GWP-waarden en de laagste drukken voor eenzelfde toepassing.
De hittegolven laten zien dat we de installaties moeten herzien en veerkrachtige systemen moeten ontwerpen voor de komende jaren.
De investeringen die nodig zijn om aan de F-Gas-regelgeving te voldoen, bieden de kans om de systemen aan te passen aan de huidige drempelwaarden, bijvoorbeeld door te kiezen voor oplossingen die geschikt zijn voor 42 °C in plaats van 32 °C.
Tegelijkertijd is het van essentieel belang om een klimaatbeheersingsplan op te stellen vanuit een totaalaanpak (verwarming en koeling) voor winkels die niet van airconditioning zijn voorzien of die verouderde installaties hebben. Dit is cruciaal voor het comfort van medewerkers en klanten, evenals voor de voedselveiligheid.
Kortom: hittegolven komen steeds vaker voor en dreigen in de toekomst de norm te worden. Winkels die maatregelen hebben genomen waarbij alle factoren in aanmerking zijn genomen, zullen minder last hebben van technische storingen, een te hoog stroomverbruik of zelfs voedselverlies.
Perifem, de beroepsvereniging die de technische spelers in de distributiesector verenigt, heeft onlangs de uitdagingen en oplossingen in kaart gebracht om deze extreme weersomstandigheden het hoofd te bieden. Op hun website zijn talrijke publicaties beschikbaar.